กำเมือง  หรือภาษาถิ่นเป็นภาษาพื้นเมืองที่ใช้สื่อสารกันมานานของคนไทยภาคเหนือ  ซึ่งถือเป็นวัตนธรรมทางภาษา
ที่แสดงถึงความเจริญและเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของคนไทยภาคเหนือ  เราคนรุ่นหลังควรที่จะศึกษาและอนุรักษ์ไว้  หรือใครแม้จะไม่ใช่คนเหนือ
หากมาแอ่วทางเหนือ ก็มักจะได้ยินคำเหล่านี้  แล้วเคยสงสัยบ้างหรือไม่ ว่ามันหมายถึงอะไรกันน๊า....ผู้เขียนจึงอยากจะนำกำเมืองน่ารู้ที่คนเหนือ
มักจะใช้พูดกันบ่อยในชีวิตประจำวันมาฝากค่ะ....
         
           
           
           
  หมวดผลไม้
  กำเมือง   ภาษากลาง    
  บ่าหมั้น   ฝรั่ง    
  บ่าก้อ   ทับทิม    
  แต๋งลาย   แตงไทย    
  บ่าเต้า   แตงโม    
  บ่าน้ำแก้ว   ฟักทอง    
  บ่าแต๋งซั้ง   แตงกวา    
  บ่าก้วยเต้ด   มะละกอ    
  บ่าขะนัด   สับปะรด    
           
           
  หมวดชื่อสัตว์
  กำเมือง   ภาษากลาง    
  ก่ำบี้   แมลงปอ    
  ก่ำเบ้อ   ผีเสื้อ    
  จะกิ้ม   จิ้งจก    
  จะเล้อ   จิ้งเหลน    
  ต๊กโต   ตุ๊กแก    
  แมงบ้ง   ตัวหนอน    
  ปู๋โต่ง   ปูนา    
  ปล๋าลิ๋ม   ปลาช่อน    
           
           
  หมวดเครื่องใช้
  กำเมือง   ภาษากลาง    
  ปิ้ด   ดินสอ    
  จ้อน   ช้อน    
  ป้าก   ทัพพี    
  ก๊อกน้ำ   แก้วน้ำ    
  กะไหล่   ขันน้ำ    
  กะเบอะ   กะละมัง    
  หม้อขาง   กะทะ    
  หม้อแก๋ง   หม้อแกง    
  ถ้วยแบ้ง   จานชาม    
  ถ้วยโฮ้ง   ถ้วยแกง    
  ไม้ยู   ไม้กวาด    
           
           
  หมวดเครื่องแต่งตัว
  กำเมือง   ภาษากลาง    
  เตี่ยว   กางเกง    
  เตี่ยวหล๋อง   กางเกงใน    
  เสี้ยก้อม   เสื้อชั้นใน    
  ซิ้น   ผ้าถุง    
  สายฮัด   เข็มขัด    
  เกิบ   รองเท้า    
  ผ้าขะม่า   ผ้าขาวม้า